Copy
View this email in your browser
Editie #15 - Februari 2021
Nieuwsbrief ABR-Zorgnetwerken NH-FL: Februari 2021
Vorig jaar werd gedomineerd door corona. De bestrijding van Covid-19 vergde veel van onze maatschappij en in het bijzonder van onze gezondheidszorg. Vol goede moed begonnen ABR-netwerken Noord-Holland West en Noord-Holland-Oost/Flevoland aan het jaar, met de intentie om veel activiteiten te organiseren en de zichtbaarheid te vergroten. Vanaf 15 maart vielen onze plannen helaas grotendeels in het water, veel activiteiten konden daarna niet doorgaan. Daardoor zijn we achterop geraakt in de vorming van een stevige ABR-keten in de zorg. En hoewel het nog altijd onzekere tijden zijn, willen we de komende maanden en de volgende subsidieperiode (1 mei 2021 - 1 mei 2023) gebruiken om deze achterstand in te lopen.
 
We staan voor de opdracht om ervoor te zorgen dat aan het einde van de volgende subsidieperiode onze zorgnetwerken goed herkenbaar zijn, met borging zowel op het bestuurlijke als professionele vlak. Om dit te bereiken dient nog veel (verbindings-)werk verzet te worden. Daarom hebben we ervoor gekozen om het Regionale Coördinatieteam (RCT) uit te breiden met twee programmamedewerkers/projectleiders die zich volledig kunnen richten op onze doelen voor de komend jaren. De werving is in volle gang. Wanneer de nieuwe RCT-collega's geselecteerd zijn zullen wij hen aan u voorstellen in de nieuwsbrief. Naast deze nieuwe vacatures zijn wij al langer op zoek naar een Specialist Ouderengeneeskunde en willen we nu ook een arts Verstandelijk Gehandicapten aannemen die voor een dag per week het RCT komen versterken.
 
Tjalling Leenstra  (GGD Amsterdam) heeft per 1 januari afscheid genomen van het RCT; hij gaat door als regionaal arts consulent (RAC) bij het RIVM.  Gelukkig hebben wij twee opvolgers kunnen vinden: Brigitte van Cleef  en Fred Slijkerman. Zij stellen zich in deze nieuwsbrief aan u voor.
 
In de afgelopen maanden zijn we bezig geweest met het schrijven van de nieuwe subsidieaanvraag. Eind januari is de aanvraag bij het RIVM en het Ministerie van VWS ingediend. Het verheugt ons dat ondanks corona een flink aantal ketenpartners kans hebben gezien om projectenideeën in te dienen die helpen bij het verstevigen van de ABR-keten. Maar liefst acht projecten zijn opgenomen in onze aanvraag. Naar verwachting zal het Ministerie van VWS voor 1 mei een oordeel vellen over onze aanvraag. In onze volgende nieuwsbrief (april/mei) verwachten wij daarover meer te kunnen zeggen.
 
Ad Olijhoek,
Netwerkcoördinator
Even voorstellen: Brigitte van Cleef
Hallo! Mijn naam is Brigitte van Cleef en ik werk sinds 2015 met veel plezier als arts infectieziektebestrijding bij de GGD Amsterdam. Mijn roots liggen in de Biomedische wetenschappen en Geneeskunde; beide vind ik even leuk. Na een jaar kindergeneeskunde ben ik promotieonderzoek gaan doen bij het VUmc, St Elisabeth ziekenhuis Tilburg en RIVM/EPI op de humane epidemiologie van vee gerelateerde MRSA. Omdat infectieziekten me toen al bleven boeien, ben ik als arts bij het microbiologisch laboratorium gaan werken, en uiteindelijk bij de GGD terecht gekomen. Het werken in het publieke domein vind ik zeer uitdagend en zinvol. Nog steeds ben ik graag betrokken bij onderzoek, bijvoorbeeld als copromotor. Ondertussen ben ik bezig met het tweede deel van mijn opleiding tot arts Maatschappij en Gezondheid, waarbij deelname aan het ABR-netwerk prima past.
Wij zoeken collega's! 
Ons regionale coördinatieteam (RCT) wordt verder uitgebreid! Zo zoeken wij momenteel een Specialist Ouderengeneeskunde en een arts Verstandelijk Gehandicapten, voor één dag in de week. Ben of ken jij iemand waarvoor deze functie geschikt is? Bekijk hier de volledige vacatures en reageer snel! 

UNO biedt hulp voor het verantwoord voorschrijven van antibiotica

Infectieziekten bestrijden; naast corona komen urineweg- en lage luchtweginfecties veel voor.

Infectiepreventie vraagt op dit moment alle aandacht. Als de COVID-19 vaccinatie in de verpleeghuizen bij de meeste bewoners achter de rug is, komt er mogelijk meer rust en tijd voor de veel voorkomende andere infectieziekten. Hoewel antibiotica in veel gevallen kan bijdragen tot een snel en goed herstel van een onderliggende bacteriële infectieziekte, blijkt dat in verpleeghuizen vaak te snel of onnodig antibiotica wordt voorgeschreven. Onnodig antibioticagebruik kan nadelige gevolgen hebben, zoals het optreden van bijwerkingen en het niet tijdig aanpakken van de daadwerkelijke oorzaak van de klachten. Daarnaast is onnodig antibioticagebruik een belangrijke risicofactor voor de ontwikkeling van antibioticaresistentie.

UNO Amsterdam biedt vanaf dit voorjaar verschillende interventies, scholingen en kennisproducten aan, die zorgprofessionals in verpleeghuizen in staat stellen meer verantwoord antibiotica voor te schrijven. 

Speel jij bij het observeren, registreren, diagnosticeren en behandelen van infectieziekten een rol en wil jij als zorgprofessional weten welke nieuwe kennis en kennisproducten voor jou binnen de verpleeghuis setting beschikbaar komen? Houd dan deze nieuwsbrief in de gaten of volg UNO Amsterdam op LinkedIn.
Bekijk alle nieuwe informatie op onze ABR-website in één oogopslag hier!

 
Even voorstellen: Fred Slijkerman Megelink
Mijn naam is Fred Slijkerman Megelink en ik ben werkzaam als arts Maatschappij en Gezondheid (MG) bij de GGD Hollands Noorden in de infectieziektebestrijding. Ik werk nu 26 jaar bij de GGD. De afgelopen jaren werkte ik als Regionaal Arts Consulent (RAC) vanuit het CIb/LCI. In die rol was ik al betrokken bij de aanpak van antibioticaresistentie en BRMO. Zo maak ik vanaf de oprichting deel uit van het landelijk platform BRMO (een platform voor richtlijnontwikkeling), heb ik deelgenomen aan een EU-workshop over ABR en One Health en heb ik meegewerkt aan het opstellen van documenten in de aanloop naar de implementatie van de ABR-Zorgnetwerken. Daarnaast ben ik al jaren opleider voor artsen die in opleiding zijn tot specialist Arts MG/infectieziektebestrijding en ben ik betrokken bij de ontwikkeling van onderwijs. Een ander aandachtsveld van mij is de zoönosebestrijding, die een link heeft met ABR en het veterinaire werkveld. Ik ben intussen 62 jaar en woon in het mooie West-Friesland, ben getrouwd en heb vijf kinderen. Ik doe nog wat vrijwilligerswerk en ben verder official bij zwemwedstrijden.

UNO Amsterdam zoekt een verpleegkundige of verzorgende!

Oproep: Ben jij verpleegkundige of verzorgende en werkzaam in het verpleeghuis? Dan zijn wij op zoek naar jou!

Hoe observeer en signaleer jij een urineweginfectie bij bewoners in het verpleeghuis die dit niet of nauwelijks mondeling kunnen aangeven? Voor de OKKO-studie (Observatie van urineweginfectie (UWI) gerelateerde Klachten bij Kwetsbare Ouderen) hebben wij in een eerste ronde met verpleegkundigen en verzorgenden een observatietool ontwikkeld die de observatie van specifieke klachten (pijnlijke urinelozing, aandrang om te plassen, vaker moeten plassen, urine-incontinentie, pusafscheiding uit de plasbuis) bij een UWI kan ondersteunen. De observatietool is door hen in de praktijk getest en vervolgens hebben wij feedback ontvangen. Aan de hand daarvan is de tool verbeterd en nu klaar voor een tweede test in de praktijk.
Wil jij ons helpen om met jouw praktijkkennis de ontwikkelde observatietool te testen en te beoordelen via een vragenlijst, waardoor een UWI beter gesignaleerd kan worden bij bewoners in het verpleeghuis? 

De tijdsinvestering bij deelname zal ongeveer één uur zijn, verspreid over twee maanden (feb-mrt 2021). Voor meer informatie over de studie, aanmelding voor de studie of bij vragen kun je contact opnemen met Jorna van Eijk (onderzoeker OKKO-studie en verpleegkundige) via OKKO@amsterdamumc.nl.  

 

Winnaars prijsvragen Antibiotica-Awarenessweek (18-24 nov '20)

In november heeft het ABR-zorgnetwerk tijdens de antibiotica-awarenessweek dagelijks een prijsvraag gesteld in speciale nieuwsflitsen. De prijswinnaars hebben inmiddels hun (zeer smakelijke!) prijs ontvangen en krijgen in de komende nieuwsbrieven de gelegenheid om iets te vertellen over hun werk. In deze nieuwsbrief vertellen de dames van het Team Infectiepreventie Tergooi meer over hun werk en geven wij meer informatie over Flen Health, het bedrijf waar prijswinnaar Emiel Schaaf werkzaam is. 
 
vlnr: Kim Jalink, Annet Rietman en Eva Heijbroek (Team Infectiepreventie Tergooi)
Team Infectiepreventie Tergooi
De afdeling Infectiepreventie van Tergooi is klein maar fijn en bestaat uit drie deskundigen infectiepreventie. Twee daarvan zijn in april afgestudeerd en moesten dus in dit COVID-19 jaar direct zwemmen zonder zwembandjes. Ze hebben een enorme bak ervaring opgedaan, want laten we eerlijk zijn, zo’n pandemie is wel helemaal waar ons vak om draait. Hoe beschermen we onze patiënten en hoe behouden we een veilige werkplek voor onze medewerkers? Gelukkig werden we tijdens de crisis goed ondersteund, door de Deskundige Steriele Hulpmiddelen (DSMH) / Deskundige Scopen Reiniging en Desinfectie (DSRD)  - een dubbelfunctie in het Tergooi - en de artsen microbioloog. 

Plannen voor 2021? Zodra de COVID-19 drukte wat ruimte geeft hopen we weer toe te komen aan onze ‘standaard’ werkzaamheden. Zo geven we elk jaar op elke verpleegafdeling van het ziekenhuis een scholing, worden er audits gelopen en zijn we druk met de nieuwbouw. Op het gebied van antibioticaresistentie doet onze afdeling zelf niet heel veel. Er is wel een A-team in het ziekenhuis, daar maken wij geen deel van uit. Eén van de artsen microbioloog heeft ons wel enthousiast gemaakt voor het A-team en ABR, destijds zijn aandachtsgebied, vandaar dat wij graag jullie nieuwsbrieven lezen en meegedaan hebben aan de prijsvraag. Dank voor de chocolade, we hebben ervan genoten!


Flen Health
Een andere winnaar uit niet direct verwachte hoek was Emiel Schaaf, emiel.schaaf@flenhealth.com, die werkzaam is als Territory Business Manager bij Flen Health. Door voortdurend te investeren in onderzoek en hun kennis van biotechnologie continu te verruimen, is Flen Health uitgegroeid tot een toonaangevend internationaal bedrijf op het gebied van medische hulpmiddelen. Flen Health staat voor innovatie. Al vanaf het prille begin zet het bedrijf zich ten volle in om doeltreffende medische oplossingen te ontwikkelen die aansluiten op de behoeften van patiënten. Flen Health werkt nauw samen met gezondheidsprofessionals die hun producten gebruiken en met hun feedback een essentiële bijdrage leveren aan de ontwikkeling van innovatieve oplossingen voor wond- en huidverzorging. Eén van de speerpunten van het bedrijf is de antibacteriële resistentie, lees hier meer over dit speerpunt.  
 

Eerste keer in Nederland: multi-resistentie gen cfr in vee-gerelateerde MRSA bij mens en dier 

Recent werd het cfr gen aangetoond bij vijf vee-gerelateerde MRSA isolaten afkomstig van mensen en in een MRSA isolaat van een stofmonster uit een varkensstal. Het is de eerste keer dat dit multi-resistentie gen in Nederland in Staphylococcus aureus is gevonden.

Het cfr gen codeert voor een enzym dat het 23S ribosomale RNA van de bacterie verandert. Deze verandering  zorgt ervoor dat de bacterie resistent wordt voor 5 verschillende klassen antibiotica en het zogenaamde PhLOPSA fenotype krijgt. Dit betreft resistentie tegen fenicolen (chlooramfenicol en florfenicol), lincosamiden (lincomycine en clindamycine), oxazolidonen (linezolid), pleuromutilinen en streptogramine A. Zowel de uit de mens als uit de varkensstal afkomstige vee-gerelateerde MRSA isolaten die het cfr gen bevatten, bleken fenotypisch resistent te zijn tegen de 5 klassen antibiotica.

Het cfr gen werd gedetecteerd door analyse van beschikbare next-generation sequencing (NGS) data van uit mens en dier afkomstige MRSA. In NGS-data van ca. 4700 isolaten uit de collectie van de nationale MRSA-surveillance (2008-2020), werd het cfr gen in geen van de 3500 niet-vee-gerelateerde MRSA isolaten gevonden, maar wel in 5 van de 1200 vee-gerelateerde MRSA isolaten afkomstig van patiënten. Daarnaast bleek ook één van de 327 MRSA isolaten afkomstig uit dieren, het cfr gen te dragen en dit isolaat was afkomstig uit een varkensstal. De humane vee-gerelateerde MRSA werden in 2018, 2019 en 2020 geïsoleerd en het varkens-isolaat in 2019. Uit de metagegevens bleken 2 van de 5 mensen met cfr-positieve MRSA, contact te hebben gehad met landbouwhuisdieren, 1 persoon zei geen contact met dieren te hebben gehad, van 2 personen is dat tot nu toe onbekend en er werd voor geen van hen buitenlandbezoek gemeld.

De 6 MRSA isolaten bleken genetisch gezien niet aan elkaar verwant te zijn. Uit analyse van long-read sequencing data van 3 uit de mens afkomstige isolaten, bleek het cfr gen in alle 3 isolaten op een plasmide te liggen. Plasmiden zijn mobiel en kunnen tussen bacteriën uitgewisseld worden. Deze plasmiden zouden daarom verantwoordelijk kunnen zijn voor verspreiding van het cfr gen. Echter ook de plasmiden van de 3 isolaten blijken sterk van elkaar te verschillen. Er is hier dus geen sprake van een uitbraak met een cfr-positieve stam of van verspreiding van één plasmide met het cfr multi-resistentiegen.

Wereldwijd wordt het cfr gen vooral gevonden in Staphylococcus species, maar het is inmiddels ook gevonden in andere bacteriesoorten zoals Enterococcus, Bacillus, Escherichia coli etc.
De implicaties van het vóórkomen van het multi-resistentiegen in Nederland zijn nog onduidelijk. Linezolid is een belangrijk reserve-antibioticum voor de behandeling van MRSA en met name vancomycine-resistente enterococcen-infecties bij de mens en door de WHO geclassificeerd als ‘critically important antimicrobial‘. Linezolid wordt in de diergeneeskunde helemaal niet gebruikt, maar wel fenicolen, pleuromutilinen en lincosamiden, antibiotica die ook kunnen selecteren voor het cfr gen.

De hier gebruikte isolaten zijn afkomstig uit de collectie van de nationale MRSA-surveillance en uit het in 2018 gestarte project surveillance MRSA. In dit project worden door een consortium van RIVM, Wageningen Bioveterinary Research (WBVR), NVWA en Wageningen Food Safety Research (WFSR) MRSA isolaten afkomstig van dieren, vlees en mensen vergeleken om verschuivingen in de moleculaire karakteristieken en in de epidemiologie tijdig op te merken en om zicht te blijven houden op de gevolgen van transmissie tussen dier en mens. Deze bevinding laat zien dat voortzetting van de huidige MRSA-surveillance bij dieren, voedsel en mensen belangrijk is. Bronnen: RIVM, WBVR, NVWA, WFSR, WHO (methicilline-resistente Staphylococcus aureus)


(Deze informatie is met toestemming van het RIVM ongewijzigd overgenomen uit het Signaleringsoverleg van 17 dec. 2020)
Wist u dat...
  • Het afgelopen jaar het belang aangetoond heeft van goed inzicht in het vóórkomen van infecties in verpleeghuizen, zodat tijdig maatregelen genomen kunnen worden om deze infecties te voorkomen en bestrijden? U kunt zich ook dit jaar weer aanmelden voor de incidentiemeting, de prevalentiemeting en de antibioticagebruik- surveillance. Lees hier meer over in de SNIV-nieuwsbrief.
  • Half november 2020 het ECDC-rapport ‘Antimicrobial resistance in the EU/EEA (EARS-Net) - Annual Epidemiological Report for 2019’ is verschenen? In het rapport worden de gegevens gepresenteerd van antimicrobiële resistentie van bacteriën gekweekt uit invasieve monsters (bloed en liquor) die gerapporteerd zijn aan het EARS-Net surveillance systeem door 30 landen van de EU/EEA.
  • In de tweede helft van 2020 in totaal vier BRMO-uitbraken (3x MRSA, 1x VRE) zijn gemeld aan het SOZI-AMR door instellingen in Noord-Holland West en Noord-Holland-Oost/Flevoland?
Heeft u vragen over ABR? Klik hier voor meer informatie >
U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u betrokken bent bij infectiepreventie en antibioticaresistentie.
Heeft u vragen over artikelen in deze nieuwsbrief? Neem dan contact met ons op via info@abrzorgnetwerknhfl.nl
Want to change how you receive these emails?
You can update your preferences or unsubscribe from this list.